High Tech Campus Almere krijgt vorm: ASM als vliegwiel voor innovatie en groei

Met de ontwikkeling van de High Tech Campus aan de zuidoever van het Weerwater zet Almere een strategische stap in de richting van een sterker en innovatiever economisch profiel. De campus moet in de komende tien tot vijftien jaar uitgroeien tot een levendige plek waar hightech bedrijvigheid, onderzoek en onderwijs samenkomen.

De aangekondigde uitbreiding van ASM, dat op de Campus onder andere een nieuw Research en Development (R&D) centrum wil realiseren, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Campus. Als eerste vestiger fungeert het bedrijf direct als vliegwiel voor de verdere ontwikkeling van het gebied. Volgens wethouder Maaike Veeningen is dit het moment waarop jarenlange ambities concreet worden en niet langer alleen een plan op papier zijn.

Meer dan een bedrijventerrein

De High Tech Campus wordt niet opgezet als traditioneel bedrijventerrein. Het uitgangspunt is geen verzameling van losse kavels maar een ecosysteem waarin bedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoekers elkaar versterken. “Het is een plek waar niet alleen gewerkt wordt, maar waar onderwijs en onderzoek samenkomen en ontmoeting, samenwerking en kennisdeling gestimuleerd worden. Start-ups, scale-ups en gevestigde bedrijven zitten hier letterlijk dicht op elkaar, met gedeelde faciliteiten en ruimte.” 

Juist die fysieke nabijheid moet innovatie versnellen. Studenten kunnen samen met bedrijven werken aan onderzoeksvragen, terwijl ondernemers makkelijker toegang krijgen tot talent en kennis. Die kruisbestuiving is volgens de gemeente essentieel om structureel waarde toe te voegen aan de economie van Almere.

Toekomstbeeld van het Campus Hart

Werkgelegenheid als maatschappelijke opgave

De ontwikkeling van de campus is nauw verbonden met een bredere stedelijke uitdaging: de verhouding tussen wonen en werken in de stad. Almere groeit al jaren snel in inwoners, maar het aantal arbeidsplaatsen blijft daarbij achter. Veel Almeerders werken buiten de stad, wat leidt tot lange reistijden en minder binding met de eigen leefomgeving.

“Door de werkgelegenheid mee te laten groeien, ontstaat er meer balans,” aldus Veeningen. “Dat heeft niet alleen een economisch effect, maar ook een sociaal-maatschappelijk effect. Mensen hebben meer tijd voor hun omgeving en kunnen actiever deelnemen aan de samenleving.”

De impact van het gebied reikt tot buiten de grenzen van de Campus. Vergelijkbare ontwikkelingen op andere plekken in het land laten zien dat iedere baan op een campus als deze voor drie banen elders in de stad zorgt. Toeleveranciers, zakelijke dienstverleners, horeca en facilitaire bedrijven profiteren mee. “Die extra werkgelegenheid betekent juist ook kansen voor ondernemers die nu al in Almere gevestigd zijn,” benadrukt Veeningen.

Vijfde hightech brandpunt van Nederland

Met de High Tech Campus positioneert Almere zich in de toekomst als vijfde hightech brandpunt van Nederland, naast bestaande clusters zoals Eindhoven. Die ambitie is echter absoluut niet gebaseerd op concurrentie. “Nederland is te klein om elkaar te beconcurreren,” zegt Veeningen. “De vraag is juist: waar kunnen we iets toevoegen?”

Door ruimte te bieden aan bedrijven in de semiconsector en aan onderzoek en ontwikkeling op dit terrein te werken, positioneert Almere zich als belangrijke speler binnen een keten die op Europees niveau steeds zwaarder weegt. Dat is niet alleen van geopolitiek belang, maar ook economisch relevant voor de stad: het trekt kennisintensieve bedrijvigheid aan, creëert toekomstbestendige werkgelegenheid en versterkt het vestigingsklimaat. Daarmee sluit Almere aan bij een ontwikkeling die structureel van betekenis is en vergroot het zijn rol binnen een toekomstbestendige, innovatieve Europese economie.

IAMM als schakel tussen onderzoek en toepassing

Almere kijkt daarbij nadrukkelijk naar niches die elders minder aanwezig zijn, zoals specifieke materialen en metrologie, in samenwerking met onderzoeksinstituut IAMM, dat op dit moment nog in ontwikkeling is. “Het gaat erom dat schakels elkaar versterken in plaats van overlappen,” aldus Veeningen. Het Institute for Advanced Materials & Metrology (IAMM) is een nationaal kennisinstituut in ontwikkeling dat zich richt op nieuwe materialen en meettechnologie voor de halfgeleidersector. Het doel is om de stap van onderzoek naar toepassing te versnellen, zodat innovaties sneller hun weg vinden naar de praktijk.

IAMM wordt genoemd als belangrijk initiatief in het rapport van Peter Wennink over het versterken van het verdienvermogen van Nederland. Op de High Tech Campus in Almere moet het instituut bedrijven, kennisinstellingen en onderwijs bij elkaar brengen en zo innovatie, talentontwikkeling en bedrijvigheid stimuleren. Het project bevindt zich nog in de haalbaarheidsfase; een definitieve investeringsbeslissing is nog niet genomen.

Langjarige ontwikkeling met tempo

De intentieovereenkomst met ASM is inmiddels gesloten, maar voor het bedrijf op de nieuwe locatie operationeel is moeten nog een aantal stappen genomen worden. De gemeenteraad heeft het masterplan Zuidoever Weerwater vastgesteld, waarin de ruimtelijke kaders voor de campus zijn vastgelegd. ASM werkt de komende periode aan eigen plannen voor de ontwikkeling van het R&D-centrum, waarna vergunningen, infrastructuur en het bouwrijp maken van het terrein volgen. Hoewel de campusontwikkeling een proces van vijf tot tien jaar is, wil de gemeente tempo maken. “Het streven is dat ASM binnen vijf jaar daadwerkelijk op de campus landt,” zegt Veeningen

Maaike Veeningen, Paul Verhagen (CFO ASM), Hein van der Loo, Hichem M’Saad (CEO ASM), Arjen Gerritsen (CdK), Vincent Karremans (minister Economische Zaken), Toon van Dijk (gedeputeerde provincie Flevoland) bij de ondertekening van de intentieovereenkomst (Foto: aangeleverd)

Voorrang op het stroomnet?

Een belangrijk aandachtspunt bij zowel de campus als de uitbreiding van ASM is netcongestie. Het elektriciteitsnet is vol, waardoor nieuwe of grotere stroomaansluitingen niet vanzelfsprekend zijn.

De gemeente benadrukt dat zij geen garanties kan geven op netcapaciteit. “Een aansluiting op het net is geen gemeentelijk besluit,” stelt wethouder Veeningen. “Dat volgt uit landelijke regels en de planning van de netbeheerder.”

Wel is per 1 januari 2026 een nieuw prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) van kracht. Dit kader maakt het mogelijk om maatschappelijke projecten voorrang te geven op het volle stroomnet. Daarbij wordt gekeken naar objectieve criteria, zoals nationale veiligheid, basisbehoeften en activiteiten die essentieel zijn voor het functioneren van de samenleving.

De categorie ‘veiligheid’ is recent uitgebreid met onder meer zeer sensitieve technologieën. Daardoor kunnen bedrijven als ASM, afhankelijk van hun rol in de semiconketen, mogelijk in aanmerking komen voor prioriteit.

Zoeken naar slimme oplossingen

Parallel aan het prioriteringskader werkt Almere samen met netbeheerders, provincie en Rijk aan het actieplan netcongestie Flevopolder. De focus ligt op uitbreiding van het hoogspanningsnet, maar ook op slimme oplossingen om bestaande capaciteit beter te benutten.

Daarbij wordt gekeken naar fasering van projecten, energie-managementsystemen, flexibele aansluitingen en lokale energieopslag. Ook energiehubs, waarbij bedrijven onderling pieken en dalen in verbruik opvangen, worden verkend. “Dit soort maatregelen kan ervoor zorgen dat, ook wanneer een nieuwe stroomaansluiting op zich laat wachten, bedrijven toch kunnen starten en groeien binnen de randvoorwaarden van het net,” aldus Veeningen.

Tegelijk blijft de gemeente inzetten op versnelling van netuitbreidingen op de langere termijn. “Want niet alleen ASM, maar ook andere bedrijven in Almere hebben hier mee te maken.”

Kansen voor ondernemers in en rond Almere

Voor ondernemers biedt de High Tech Campus vooral perspectief. Niet alleen voor hightech bedrijven zelf, maar juist ook voor partijen in de toeleveringsketen. Van gespecialiseerde maakbedrijven tot logistiek, onderhoud, facilitaire diensten en kennisintensieve zakelijke dienstverlening.

“Het gaat soms om hele specifieke producten of diensten,” zegt Veeningen. “Boutjes, moertjes, bestickering die aan strenge voorwaarden moet voldoen – die bedrijvigheid is er in Almere al. Groei van de hightechsector kan ook groei van die bedrijven betekenen.”

Met ASM als katalysator en een campus die is ontworpen voor ontmoeting, samenwerking en kennisdeling, wil Almere de Zuidoever van het Weerwater ontwikkelen tot een volwaardig innovatiegebied in het hart van de stad. Een ontwikkeling die tijd vraagt, maar waarvan de eerste beweging nu echt zichtbaar wordt.

Bron: Almere Zaken – Fiona Mirea